Ìjàpá àti Ajá

Àlọ́ ooo
Àlọ́ ọọọ
Àlọ́ yìí dá fìrìgbagbò
Ó dá lórí #ÌjàpátìrókòọkọYánníbo àti #Ajá

Ní ìlú kan ni ayé àtijó, àwọn ẹranko méjì kan wà tí wọ́n jẹ́ ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́. Àwọn ọ̀rẹ́ méjì náà ni Ìjàpátìrókò ọkọ Yánníbo àti Ajá. Iyàn mú púpọ̀ ní ìlú yìí débi wípé gbogbo igi wọ́wé tán, àgbàdo kọ̀ kò gbó, àwọn ọlọ́mọge lóyún, oyún gbẹ mọ́ wọn lára. Gbogbo akérémọdò wọ ẹ̀wù ìràwé. Iyàn náà mú gan-an ni. Ṣùgbọ́n bí Iyàn tí mú tóo, Ajá kò mọ Iyàn kankan, ṣe ni ara rẹ̀ ń dán yọ̀ọ̀. Bí Ajá ṣe ń dán tí ó tún sanra nínú Iyàn yìí ń kọ Ìjàpá lóminù. Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí ro ohun tí yíò ṣe.

Nígbà tí ó ṣe Ìjàpá tọ ọ̀rẹ́ rẹ̀ Ajá lọ. Ó bẹ̀ẹ́ pé kí ó dákun ṣàánú òun kí ebi má lu òun àti àwọn ẹbí òun pa. Ajá sọ fún Ìjàpá pé kò wu òun náà kí ebi máa paa ṣùgbọ́n ìwà àgàbàgebè rẹ̀ ni kó jẹ́ kí òun sọ àṣírí ibi tí òun ti ń rí oúnjẹ jẹ. Ìjàpá bẹ Ajá pé òun kò ní dá'lẹ̀, àti pé òun yíò fi ọwọ́ sí ibi tí ọwọ́ gbé.

Nígbà tí ẹ̀bẹ̀ pọ̀, Ajá gbà láti mú Ìjàpá lọ. Ajá mú Ìjàpá lọ sí oko iṣu kan tí a kò mọ ẹni tí ó ni oko náà. Bí wọ́n ṣe dé'bẹ̀ ni Ajá wa iṣu tí ó lerù, ó sì ti múra láti padà sílé. Ṣùgbọ́n ní ti Ìjàpá, ó wa iṣu títí ilẹ̀ fi kún. Nígbà tí ó dìí, ó rí wípé òun kò le gbé, ó ti pọ̀ jù èyí tí òun lè gbé lọ. Ajá bẹ̀rẹ̀ sí pariwo kí ó yára ṣùgbọ́n ọ̀kánjúà ojú rẹ̀ kò jẹ́ kí ó gbọ́ igbe Ajá. Ajá bá bẹ̀rẹ̀ si kọ orin:

Ajá:_________ Ìjàpá dì mọ ń bá
Agbeorin:____ Teremọ́bá-teremọ̀bà tere
Ajá:________ bí ó bá dì mọ́ n ba; Ma súré sẹ́sẹ́ p'oloko; Ma rìnrìn gbẹ̀rẹ̀ pọlọ́jà Ma sòkú ọlọ́jà l'égbèje
Agbeorin:______Teremọ́bá-teremọ̀bà tere

Bí Ajá ṣe ń kọ orin yìí ni ó ń sáré lọ tete, nígbà tí Ìjàpá ń bá iṣu tí ó dì kalẹ̀ yí. Níbi tí Ìjàpá tí ń bá ẹrú iṣu ja ni olóko dé tí ó sì mú Ìjàpá lọ sí ilé Ọba. Ní ilé Ọba, Ìjàpá jẹ́wọ́ pé Ajá ni ó mú òun lọ sí inú oko tí àwọn tí lọ jí iṣu wà. Bí Ajá tí dé ilé ni ó ti mọ̀ pé wàhálà tí dé, ó dá ọgbọ́n, ó di ẹyin adìye sí kọ̀rọ̀ ẹ̀rẹ̀kẹ́ méjèèjì, ó sì ṣe bí ẹni tí ara rẹ̀ kò yá, ó pirọrọ bí ẹni tí ó sùn lọ. Ọba si pàṣẹ pé kí wọ́n lọ mú Ajá tí wọ́n jíṣẹ́ fún un pé ọba ń pè é, ó fi ẹyin tẹ ọkàn nínú ẹyin tí ó fi sí kọ̀rọ̀ ẹ̀rẹ̀kẹ́, ẹyin fọ́, ó sì dà sílè bí ẹni tí èébì gbe. Wọ́n mú Ajá dé ilé ọba ní àpàpàǹdodo. Bí wọ́n ṣe dé ilé ọba tí ọba sì bí léèrè bóyá òun ni ó mú Ìjàpá lọ jí iṣu wà lóko olóko, Ajá ní kí í ṣe òun torí pé òun ti ń ṣe àìsàn fún bíi ọ̀sẹ̀ kan. Bí ó sì ti wí báyìí ni ó tún fi eyín tẹ ẹyin tí ó wà ní kọ̀rọ̀ ẹ̀rẹ̀kẹ́ kejì ó sì dà sílè gọ̀ọ̀rọ̀gọ̀, ó dà bí pé Ajá ń bì. Ọba gba ohun tí Ajá sọ pé ara òun kò yá fún bí ìgbà díè. Ọba wá pàṣẹ pé kí wọ́n ti ojú Ìjàpá yọ idà, kí wọ́n sì ti ẹ̀yìn rẹ̀ ti bọọ.

Ìtàn yìí kọ́ wa wí pé kò yẹ kí á máa ṣe àṣejù sì gbogbo nǹkan.

#EdeYorubaRewa

ọmọbìnrin Alaáìgbọ́ràn

Àlọ́ rèé o fún gbogbo olólùfẹ́ èdè Yorùbá, ẹ gbádùn ẹ kí ẹ tó sùn 

Àlọ́ oo
Àlọ̀ 
Àlọ́ yí dá fìrìgbagbo, ó dá lórí ọmọbìnrin Alaáìgbọ́ràn

Ni ayé àtijó,ọmọbìnrin kan wà ní ìlú kan. Ọmọbìnrin yìí rẹwà bí egbin. Gbogbo àwọn ọmọkùnrin ni ó fé fi s'aya ṣùgbọ́n kò gbà fún ẹnì kankan nínú wọn. Àwọn òbí rẹ ni yan ọkọ fún ṣùgbọ́n kò tẹ́lẹ̀ ẹniti wọn yan fún un.

Ní ọjọ́ kan ó ṣe alápàdé ọmọkùnrin kan tí ó rẹwà, ó sì wu ọmọbìnrin yìí dáadáa. Ó sọ fún ọmọkùnrin yìí pé òun nífẹ̀ẹ́ rẹ, òun sì fẹ́ kí ó jé ọkọ òun. Ọmọkùnrin yìí kọ̀ pé òun kò ní fẹ́ ọmọbìnrin yìí, ṣùgbọ́n ó fàáké kọ́rí pé ọmọkùnrin yìí ni òun ni láti fẹ́ láìmọ̀ pé sènìyàn-sẹranko ni ọkùnrin náà, erè inú omi ni, ó paradà láti wá sí ìjọ àwọn adáríhunrun lásán ni. Nígbà tí ọmọbìnrin yìí kò gbà, ni ọmọkùnrin yìí bá sọ pé òun yóò fẹ́ẹ, ó sì sọ fún ọmọbìnrin náà wí pé ilé òun jìnà,ọmọbìnrin sọ fún un pé ibikíbi tí ọmọkùnrin yìí bá ń lọ òun yóò bàa lọ. 

Nígbà tí wọ́n rìn díè tí wọ́n dé ibi tí àwọ̀ ọmọkùnrin yìí wà, ní ọmọkùnrin yìí bá yà sí inú igbó tí ó sì gbé àwọ̀ erè rẹ̀ wọ̀. Bí erè ti fà dé ojú ọ̀nà ni ó fa Ẹsẹ̀ ọmọbìnrin yìí ṣe rí ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ yìí ni ó bá f'ariwo ta pẹ̀lú orin lẹ́nu báyìí pé :

#Ọmọbìnrin: - - - - - - - - - -Nìkún o, Nìkún ninì
#Ègbè: - - - - - - - - - - Ninini, Nìkún ninì
#Ọmọbìnrin: - - - - - - - - - - - Nìkún o, Nìkún ninì
#Ègbè: - - - - - - - - - - - Ninini, Nìkún ninì
#Ọmọbìnrin: - - - - - - - - - - --bàbá fi mí f'ọkọ ẹ̀mí ò gbọ́ o
#Ègbè: - - - - - - - - - - Ninini, Nìkún ninì
#Ọmọbìnrin: - - - - - - - - - - ìyá fi mí f'ọkọ ẹ̀mí ò gbà o
#Ègbè: - - - - - - - - - - Ninini, Nìkún ninì
#Ọmọbìnrin: - - - - - - -ọkọ nìkan tí mo fẹ́ ló bá derè o
#Ègbè: - - - - - - - - Ninini, Nìkún ninì
#Ọmọbìnrin: - - - - - - Nìkún o, Nìkún ninì
#Ègbè: - - - - - - - - Ninini, Nìkún ninì

Bí ọmọbìnrin yìí ṣe ń kọ orin ni erè bẹ̀rẹ̀ sí gbéemi díè díẹ̀. Ṣé orí tí yóò sunwọ̀n nigb'aláwò re ko ni, ọkàn nínú àwọn ọmọkùnrin tí wọ́n tí k'ọnu sí obìnrin yìí láti fi s'aya wà lórí ẹ̀gùn tí ó ń s'ọdẹ. Bí ó ti gbé ojú wo iwájú ni ó rí erè tí ó ń gbé ọmọbìnrin yìí mì. Bí ọkùnrin yìí ṣe ta ìbọn mọ́ erè nìyí tí erè sí kú lẹ́yìn èyí ni ọmọbìnrin náà yọ jáde l'ẹnu erè.

Ìdí àlọ́ yìí ni pé kò yẹ kí á máa ṣe àìgbọràn sí àṣẹ àwọn òbí wa. Kí á sì tún má máa ṣe fáàri àṣejù.

Mo lérò wípé ẹ rí ẹ̀kọ́ kan tàbí méjì kọ́...

Ẹsẹ́ púpọ̀

Aṣọ ńlá kọ́ l'èèyàn ńlá

Gbogbo Onífújà kọ́ l'Ọmọlúàbí,
Gbogbo ènìyàn tí ẹ rí nínú ọkọ̀ aláfẹ́ kọ́ ni wọ́n n sojúse wọn lọ́dẹ̀dẹ̀,
Kìí se gbogbo ẹni tó wọsọ ìgbà ni ènìyàn iyì,
Gbogbo sànmọ̀nrí kó lèèyàn nlá,
Kìí kúkú se gbogbo arẹwà ló níwà,
Èrò kò kúkú mọkọ̀,
Tóbá dára láwọ̀,
só dára dénú irin?
Fàwọ̀rajà gbàlú gbàdúgbò kan,
Gbogbo ẹni tó wọsọ nlá kọ́ ni ènìyàn nlá,
Dẹ̀ngẹ́ tutù lẹ́hìn gbóná nínú,
Gbogbo ohun tó n dán kọ́ni wúrà,
Ọ̀pẹ ọ̀yìnbó fi dídùn sẹwà tí oró inú rẹ̀ lé lérínwó,
Ẹ jẹ́ ká sọ́ra fún ìtànjẹ àwọn alásọdùn,
Gbogbo ológe wúwo kọ́ lèèyan iyì,
Nitóri orí burúkú kìí wú túúlú,
A kìí dá ẹsẹ̀ asiwèrè mọ̀ lọ́nà,
A kìí morí olóyè láwùjọ.

Ẹjẹ́ ká sọ́ra fún àwọn Fàwọ̀rajà, kí a sì má fojú di ẹnikẹ́ni láwùjọ..

#EdeYorubaRewa

obìnrin kan àti àwọn ọmọ rẹ̀ mẹ́ta.

Àlọ́ míràn fún ìgbádùn gbogbo olólùfẹ́ èdè Yorùbá....

Àlọ́ oo
Àlọ̀ ọ ọ
Àlọ́ yí dá fìrìgbagbo, ó dá lórí obìnrin kan àti àwọn ọmọ rẹ̀ mẹ́ta.

Ni ìlú kan orúkọ ìlú náà ni olówó, obìnrin kan wà tí ó bí ọmọ mẹ́ta. Orúkọ àwọn ọmọ náà ni, #Wẹ́rẹ́wẹ́rẹ́ laá ṣẹ́gi, #Wàràwàrà làá wọ̀gbẹ́ àti #Ọmọniyun tí ó jẹ́ àbígbèyìn. Obìnrin yìí wá fẹ́ràn Ọmọniyun ju àwọn ẹ̀gbọ́n rẹ̀ lọ, kò sì fi ìfẹ́ yìí pamọ́ fún àwọn ẹ̀gbọ́n Ọmọniyun.

Nígbà tí ó di ọjọ́ kan, àwọn ọmọ mẹ́tẹ́ẹ́ta jáde nílé, wọn kò sì mọ ọ̀nà ilé mọ́. Obìnrin yìí wá àwọn ọmọ rẹ̀ títí kò rí wọn. Nígbà tí ó ṣe, obìnrin yìí bẹ̀rẹ̀ sí wá àwọn ọmọ rẹ̀ pẹ̀lú orin àti omijé lójú. Obìnrin náà bẹ̀rẹ̀ sí kọ orin báyìí pé:

Obìnrin             Èrò ọjà olówó
Agberin            JàlòlòJàlòlò
Obìnrin             Taa ló bá mi rọ́mọ mi,
Agberin            JàlòlòJàlòlò, Kíni orúkọ t'ọ́mọ rẹ máa ń jẹ? JàlòlòJàlòlò
Obìnrin             Ọ̀kan Wẹ́rẹ́wẹ́rẹ́ laá ṣẹ́gi
Agberin            JàlòlòJàlòlò
Obìnrin             Ọ̀kan Wàràwàrà làá wọ̀gbẹ́
Agberin            JàlòlòJàlòlò
Obìnrin            Ọ̀kan Ọmọniyun kékeré, ọ̀rọ̀ Ọmọniyun ló dùn mí jọjọ

Agberin           JàlòlòJàlòlò
Obìnrin           Èrò ọjà olówó
Agberin          JàlòlòJàlòlò

Bí ó ṣe ń kọ orin yìí, obìnrin yìí kò mọ̀ pé Wọ́n tí gbé àwọn ọmọ òun pamọ́ fẹ́ fi dá obìnrin yìí lára wípé kò yẹ kí á máa fẹ́ràn ọmọ kan ju èkejì lọ nítorí Olódùmarè ló fi àwọn ọmọ yìí ta wá lọ́re.

Obìnrin yìí tún bẹ̀rẹ̀ orin bí tí ìṣáájú. Nígbà tí ó ṣe, wọ́n taari méjì nínú àwọn ọmọ obìnrin yìí síta. Inú obìnrin yìí kò dùn torí pé kò rí Ọmọniyun tííṣe àbígbèyìn ọmọ rẹ̀. Àwọn ènìyàn sì gbìmọ̀ pọ̀ láti dá obìnrin yìí lójú. Ohun tí wọ́n sì ṣe ní wípé wọ́n pa Ọmọniyun wọn sọ sí obìnrin yìí. Bí obìnrin yìí tí ríi ni ó bú sí ẹkùn ni ó tún bẹ̀rẹ̀ sí kọ orin. Kò pẹ́ ni wọn ju òkùtù Ọmọniyun sí ìyá rẹ̀. Inú ìyá Ọmọniyun bàjé gidigidi, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí sunkún lọ sí ilé.

Àlọ́ yìí kọ́ wa wípé kí á máa fẹ́ràn ọmọ kan ju ọmọ èkejì lọ torí a kò mọ irú ohun tí àwọn ọmọ yìí leè dà ní ọjọ́ ọ̀la. Òkúta tí ọ̀mọ̀lé kọ̀ tún lè padà wá di igun ilé ni ọjọ́ ọ̀la.

#EdeYorubaRewa

Ilé ayé ilé asán

Ilé ayé!
Ilé asán!
Àfọwọ́bàfiílẹ̀,
Ìmúlẹ̀mófo, Ayé ọ̀hún tí kò tó pọ́n,
A bùú, kò kúnwọ́,
A dàá sílẹ̀, kò seé sà,
Gbogbo ẹ̀ gbògbò ẹ̀, ẹsẹ̀ mẹfa,
Kò sí ohun táa mú wá sáyé,
Kò sì ní sí ohun táá mú lọ,
Gbogbo olówó ayé ń kú gbogbo ilé, ọkọ̀, àti ohun mèremère wọn kò ba rọrùn,
Mélòó ni gbogbo ara wa níwájú ikú?
Ẹ jẹ́ ká gbáyé se rere,
Nítorí ọjọ́ àtisùn ẹni,
Kò sí ohun táa se láyé tó gbé,
Oògùn àsegbé kan kò sí láyé níbi,
Àsepamọ́ ló wà,
Ilé ayé á kúkú tán,
Èwo làá n wayé máyà fún,
Ikú ni yóò gbẹ̀yin oníkálukú wa,
Ohun tí á tán làá pè ní Ayé,
Ẹ jẹ́ ká hùwà tó máa kuni kù ní sààréè,
Ẹ má jẹ̀ẹ́ kẹ́tàn ayé tàn wá mọ́,
Ọba òkè ni ẹ jẹ́ ká rọ̀ mọ́,
Òun ló leeè là wa,
Asán lórí asán layé yìí.
Mo sọ̀ yìí mo dúró náà.

#EdeYorubaRewa

Olúrómbí and Olúwéré

Fún ìgbádùn gbogbo olólùfẹ́ ojú ìwé yìí. Mo lérò wípé ẹ gbádùn ẹ dáradára.

Àlọ́ oo ,
Àlọ́ ọọ,
Àlọ́ yìí dá lórí #Olúrómbí àti #Olúwéré 

Ní ayé àtijó, obìnrin kan wà tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Olúrómbí. Obìnrin yìí kò sì fi inú soyún, bẹ́ẹ̀ ni kò fẹ̀yin gbọ́mọ pọ̀n, èyí jásí pé ó yàgàn. Ó wá ọmọ títí ṣùgbọ́n pàbó ló ń já sí. Dípò kí ó dúró de iṣẹ́ Olódùmarè, ó gba ọ̀dọ̀ olúwéré lọ. Ó ṣe eléyìí nígbà tí ó rí àwọn tí wọ́n jọ wà nínú ipò báyìí tí wọ́n ń gbọ́mọ pọ̀n. Olúrómbí gbéra ó lọ sí ọ̀dọ̀ olúwéré. Pẹ̀lú ìtara ni Olúrómbí fi jẹ́ ẹ̀jẹ́ pé bí olúwéré bá fún òun lómọ, òun yíò sì fún un ní ọmọ náà. Ẹ̀jẹ́ yìí jẹ́ ọ̀tun nítorí pé, ewúrẹ́ àgùntàn ni àwọn obìnrin ń padà wá fún olúwéré gẹ́gẹ́ bí ẹ̀jẹ́.

Lóòótọ́, Olúrómbí lóyún, ó sì bí ọmọbìnrin kan tí ó sọ orúkọ rẹ̀ ní #Apọ́nbiepo. Apọ́nbiepo ń dàgbà, ìyá rẹ̀ kò sì rántí ẹ̀jẹ́ tí ó bá olúwéré dá.

Nígbà tí olúwéré retí Olúrómbí kí ó wá mú ẹ̀jẹ́ rẹ̀ ṣe tí kò ríi ni òun gan-an bá gbéra ni ọjọ́ kan ó gba ilé Olúrómbí lọ. Bí ó ṣe dé'bẹ̀ tí ó f'ojú kan Apọ́nbiepo ni ó bá lé lọ́wọ́ mú tí ó sì bẹ̀rẹ̀ sí mú lọ. Ọmọ yìí bẹ̀rẹ̀ si sunkún títí tí ìyá rẹ̀ Olúrómbí bẹ̀rẹ̀ sí sáré tẹ́lẹ̀ olúwéré títí olúwéré fi padà wọ inú igi lọ pẹ̀lú Apọ́nbiepo.

Olúrómbí bẹ̀rẹ̀ si bẹ olúwéré pẹ̀lú omijé lójú, ṣùgbọ́n dípò kí olúwéré dá ọmọ padà, orin ni ó bẹ̀rẹ̀ sí fi dáa lóhùn báyìí pé :

Olúwéré                  oníkálukú ń jẹ̀jẹ́ ewúrẹ́,
                               Ewúré ewúrẹ́,
                               oníkálukú ń jẹ̀jẹ́ àgùntàn,
                                Àgùntàn bọ̀lọ̀jọ̀,
                               Olúrómbí ń jẹ̀jẹ́ ọmọ rẹ̀,
                               ọmọ rẹ Apọ́nbiepo            

                               Olúrómbí oo 

#Agbeorin              janin-janin, ìrókò janin-janin

Olúwéré :              Olúrómbí oo
Agbeorin               janin-janin, ìrókò janin-janin

Báyìí ni Olúrómbí ṣe pàdánù ọmọ rẹ̀.

Ẹ̀kọ́ tí Àlọ́ yìí kọ́ wa wípé bí a bá jẹ́jẹ̀ẹ́ kí á rí wí pé ẹ̀jẹ́ tí a lè san ni a jẹ́, kí á má máa fi ìwànwara jẹ́ ẹ̀jẹ́. Ní èkejì ó yẹ kí á máa kó gbogbo àníyàn wà tí Olódùmarè. Kí á má máa fi ìwànwara wá nǹkan torí ọba ọ̀kẹ́ t'óṣe fún Táyé kò gbàgbé Kẹ́hìndé, ẹ jẹ́ kí á sọ́ra.

#EdeYorubaRewa

Àforítì lebọ

Àforítì lebọ 

Àforítì lebọ, Òtítọ́ nii o, 
Bẹ́ẹ̀ náà ló rí, 
Kòsí bí omi se lè rú tó, 
ibi kí ó tòrò ni á jásí,
Adìẹ tí ò kú leè j'àgbàdo,
Ìyà tí n jẹ ọmọ fún ogún ọdún,
Òsì tí ń ta ọmọ fún ọgbọ́n oṣù,
Bí ọmọ náà bá leè ní àforítì,
Adùn náà ni gbẹ̀yìn irú wọn,
Ìyà tí n jẹ àwọ̀sùn ológbò kò mọ níwọ̀n, tóbá dàgbà tán, níí bọ́ lọ́wọ́ Ìyà,
Akẹ́kọ̀ọ́ tó ní àforítì, áá ní àṣeyọrí,
Ọmọ isẹ́ tó ní àforítì, áá di ọ̀gá,
Àforítì làkọ́kọ́,
Akíkanjú labí tẹ̀le ẹ,
Ìwà ìrẹ̀lẹ̀ lọmọ ikẹhin,
Ẹni tó bá ní mẹ́tẹ̀ẹ̀ta lamọ̀ léèyàn.
Àforítì lérè púpọ̀,
Ẹjẹ́ kí gbogbo wa ni Ìforítì.....

Èmi Semiat Olufunke Aya Tiamiyu sòyí mo dúró ná oooo

#Akúìmúraọ̀sẹ̀tuntun

#EdeYorubaRewa